Polecenie zapłaty jest bezgotówkową formą rozliczeń pieniężnych i jest prostą, bezpieczną i szybką formą regulowania płatności za rachunki oraz opłaty. Polecenie zapłaty jest udzieloną bankowi dyspozycją wierzyciela określoną kwotę rachunku bankowego dłużnika i uznania tą kwotą rachunku wierzyciela. Dyspozycja wierzyciela stanowi równocześnie jego zgodę na cofnięcie przez bank dłużnika obciążenia rachunku dłużnika i cofnięcie uznania rachunku wierzyciela w przypadku dokonanego przez dłużnika odwołania polecenia zapłaty.

Zasady realizacji polecenia zapłaty określa szczegółowo Zarządzenie Prezesa NBP z dnia 29 maja 1998 roku w sprawie form i trybu przeprowadzania rozliczeń za pośrednictwem banków, a wdrożenie tej formy płatności bezgotówkowych nastąpiło dzięki zawarciu odpowiedniego porozumienia przez banki. Polecenia zapłaty realizuje Krajowa Izba Rozliczeniowa w systemie ELIXIR.

Aby rozliczenie w tej formie mogło być zrealizowane, musi zostać spełnionych kilka warunków:

- Zarówno wierzyciel, jak i dłużnik muszą posiadać rachunki bankowe w bankach, które zawarły porozumienie w sprawie stosowania polecenia zapłaty.

- Dłużnik udziela wierzycielowi upoważnienia do obciążania rachunku dłużnika w drodze polecenia zapłaty w terminach zapłaty wynikających z tytułu określonych zobowiązań.

- Wierzyciel zawiera z bankiem prowadzącym jego rachunek umowę w sprawie stosowania polecenia przelewu przez wierzyciela.

- Maksymalna kwota pojedynczego polecenia zapłaty nie przekracza równowartości przeliczonych na złote (według kursu średniego euro ogłaszanego przez NBP w ostatnim dniu kwartału poprzedzającego kwartał, w którym dokonywane jest rozliczenie pieniężne) 1.000 euro w przypadku, gdy dłużnikiem jest osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej, 50.000 euro w przypadku pozostałych dłużników.

Uznanie rachunku wierzyciela następuje po uzyskaniu środków przez jego bank od banku dłużnika, wystarczających do pokrycia dyspozycji. Dłużnikowi przysługuje prawo do odwołania w każdym czasie upoważnienia, jakiego udzielił wierzycielowi (składa je w banku prowadzącym jego rachunek). Może to uczynić w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia dokonania obciążenia rachunku bankowego - w przypadku gdy dłużnikiem jest osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej lub 5 dni roboczych od dnia dokonania obciążenia rachunku bankowego - w przypadku pozostałych dłużników.